Đồng cỏ chát
Võ Đắc Danh vừa là nhà báo, nhà đạo diễn phim tài liệu, vừa sáng tác văn học. Vì vậy mà những trang viết của anh hội tụ khá nhiều yếu tố: sự phát hiện vấn đề sắc sảo của nhà báo, cách nhìn sâu sắc của nhà văn, và trái tim đa cảm của người nghệ sĩ. Những tác phẩm của Võ Đắc Danh thường gây ấn tượng mạnh và có sức truyền cảm lớn tới công chúng . . . 
Nỗi niềm U minh hạ
NỖI NIỀM U MINH HẠ không là một nỗi buồn, một ưu tư năm tháng cũ – mà là những kỷ niệm có chua xót nhưng ngọt ngào : bao trùm THÌNH YÊU NHÂN DÂN và khao khát đền ơn họ.
Không phải tập sách không có những hạn chế, những chỗ dông dài, sơ lược, và có những vấn đề có thể bàn lại với tác giả – nhưng phần nầy rất ít, chiếm một tỷ lệ nhỏ – nó sẽ được bạn đọc “lướt qua” để đến với những gì lớn hơn . . .
Thế giới người điên
Đúng là Võ Đắc Danh đang mê chơi sơn dầu bằng ngôn ngữ thứ thiệt, bởi cách dùng màu của anh cũng khá táo bạo. Anh chơi toàn màu mạnh và rất sậm, không vì thế mà các bức tranh trở nên u tối, trái lại ánh sáng của nó càng được ửng lên, lung linh hấp dẫn từ chính tấm lòng của người viết. Tôi nghĩ khi gõ từng con chữ không thể Võ Đắc Danh không ướm thử đời mình vào mỗi hoàn cảnh, mỗi số phận của những nhân vật mà mình đang mô tả. Và anh lại càng không thể không nghĩ tới, biết đâu có thế lực lù mù nào đó đang rình rập, có ngày nó sẽ quật lại, hậu quả khôn lường. Chính vì thế mà câu văn của Danh đanh nén, chắc lọc không bị sa vào chi tiết lặt vặt, không nhởn nhơ quẩn quanh tỉa tót hay thi vị hóa phong cảnh - anh chỉ muốn mau mau bóc hết những lớp mục rữa, bầy nhầy để xông thẳng vào cái lõi tươi nguyên của bi kịch cuộc đời.
Nông dân và đất
Xoay quanh cuộc tranh luận về bút ký LONG ĐONG ĐỜI CỐ NÔNG, tôi thật sự cảm động khi đọc được trong tận cùng thâm tâm của các bạn một sự đồng cảm sâu xa với thân phận người nông dân - một bộ phận chiếm tỷ lệ cao nhất trên đất nước chúng ta. Ở mỗi ý kiến của các bạn cho thấy một trình độ, một tri thức, một vị trí xã hội khác nhau, có bạn đang sống và làm việc ở nước ngoài . . . 
Rơm rạ dại khờ
Hồi ấy, chị Vân thường rủ tôi ra đồng giữ trâu với chị, chị nói đi một mình sợ ma, rủ tôi đi cho vui. Đó là những ngày sau tết, lúa đã vô bồ, còn lại cánh đồng mênh mông gốc rạ. Vào những buổi trưa nắng, chị Vân bảo tôi cột trâu lại, còn chị tìm đến một cái gò cao, lựa một đám gốc rạ còn xanh, chị lấy dao cắt một lõm đủ hai người nằm rồi trải dưới đất một lớp rạ khô, phần rạ tươi, chị phủ lên che nắng 
Bánh ít, hồn quê
Mấy mươi năm làm kẻ thị thành, tôi đã biết nhận quà từ người khác và tặng quà cho người khác, những chai rượu ngoại, những hộp bánh ngoại gói trong giấy kính thắt nơ lịch sự, sang trọng và đầy trân trọng. Nhưng chính những cái bánh ít bỏ trong cái giỏ đệm bàng của chị Thủy thật sự làm cho tôi nao dạ nao lòng.
Thư Sài Gòn
Kính gởi anh Nguyễn Trí Huân !
Trước hết, xin cảm ơn anh, cảm ơn báo Văn Nghệ đã đăng bút ký "Canh bạc" của tôi trong số báo tuần qua. Tại sao tôi phải cảm ơn ? Là bởi sau chuyến đi thực tế ở Đức Hòa, bức xúc trước thảm trạng bà con nông dân mình bị cướp đất, tôi tìm gặp một số bạn bè bè đồng nghiệp, đang là những cây bút có uy tín của những tờ báo lớn ở Sài Gòn với hy vọng cùng nhau góp một tiếng nói để giúp dân 
Những thước phim của đời thường
Cô nữ sinh mặc áo dài trắng, đội nón lá, tay ôm cặp đứng đợi đò ở ngã ba sông. Dũng đang chuẩn bị động tác máy, bỗng dưng anh dừng lại, lắc đầu tỏ ra mất hứng, tôi hỏi tại sao, Dũng chỉ về phía hậu cảnh có mấy cây bạch đàn và bức tranh cổ động với chủ đề phòng chống HIV. Tôi chợt nhớ Dũng từng nói với tôi rằng bộ phim nầy không thể có bóng dáng của cây bạch đàn và tranh cổ động. Không ai bảo ai, chúng tôi xuống vỏ dời máy qua phía đầu voi bên kia. Lúc ấy chiếc đò chèo cũng từ từ vào bến, cô nữ sinh bước xuống, chiếc đò lui ra. Cô nữ sinh đứng trên đò giữa dòng sông rộng, tà áo dài lất phất. Hậu cảnh là rừng dừa nước chen lẫn với rừng mấm ven sông. 
Đi trong mùa nước nổi
CHUYẾN ĐI THỨ NHẤT
Anh Ba Chặt cho máy nổ hết ga mà chiếc ghe cứ ì ạch, chòng chành vượt qua từng cơn sóng. Đồng ngập sâu năm, sáu mét. Sóng to, gió lớn, nước từ Campuchia tràn qua như cắt. Tôi sẽ ngỡ đây là biển nếu không có những ngọn cây gáo già còn nhô lên mặt nước. Tôi hỏi anh Ba Chặt tại sao người ta lại trồng cây gáo giữa đồng. Anh nói không phải giữa đồng, chỗ nào có cây gáo là những bờ kinh, bờ đìa hoặc những gò cao. Cây gáo chịu được nước lũ nên người ta trồng nó để lấy ván đóng xuồng hoặc làm sàn nhà. Thấy tôi cứ mải mê nhìn một loài cây lạ, Ba Chặt nói: Coi vậy chớ nhiều lắm, nước rút rồi chú sẽ thấy cả rừng, nhiều cây to bằng một tay ôm. Thì ra, cả một rừng gáo đang chìm trong biển nước !
Mùa sa mưa
Hai năm trước, trong chuyến đi chơi Củ Chi, chúng tôi ghé vào một nhà hàng ven sông, bất chợt nhìn vô thực đơn thấy có món rau luộc chấm kho quẹt.
Dép mủ và xe đạp
LÚA XUỒNG
“Lúa xuồng” – hai tiếng ấy không phải người nông dân nào nghe cũng hiểu, dân trí thức lại càng không hiểu vì nó không có trong từ điển, mà trong dân gian thì không phải miền quê nào cũng có. Tạm giải thích thế nầy: vùng Cà Mau quê tôi, ngày xưa, hơn ba mươi năm trở về trước – chớ không phải bây giờ – mỗi năm chỉ làm một mùa lúa, cấy vào tháng bảy, gặt vào tháng chạp, tức tháng 12 âm lịch. Mùa gặt, nước trên đồng còn ngập ngang đầu gối, khi bó xong một bó lúa, người thợ gặt phải bẻ co một gốc rạ làm đôi, cậm xuống nước, gọi là bẻ nống, sau đó quơ đầu những gốc rạ xung quanh chụm lại cái nống để đặt bó lúa lên, gọi là bẻ cò. 
NHỮNG CON NGƯỜI KHÔNG LÀM TÔI THẤT VỌNG
Tôi luôn luôn có một niềm tin mãnh liệt vào những nhân vật của mình. Tin vào phẩm giá của họ, tin vào những điều họ kể, tin ngay từ lần tiếp cận đầu tiên cho đến khi đặt một dấu chấm cuối bài viết. Và, chưa bao giờ họ làm tôi thất vọng, dù thời gian trôi qua với bao nhiêu vật đổi sao dời. Ít ra là đến giờ phút nầy, khi tôi ngoái nhìn lại họ.
|
|